جک نیکلسون نمود معاصر همفری بوگارت؛ به دور از سینما و در آرامشی که حق اوست

همشهری آنلاین: اخیرا مایکل داگلاس، بازیگر و تهیه کننده سینما که در مراسمی برای معرفی کتاب خاطرات جدیدش با عنوان «چه ماجرای عجیبی!» حضور داشت، در پاسخ به پرسشی درباره جک نیکلسون و رابطه‌اش با او گفت: «دوست داشتم با جک هم‌بازی می‌شدم، اما او دیگر بازی نمی‌کند. حالش خوب است. می‌دانم که از انظار عمومی ناپدید شده است.» او در ادامه گفت: «هنوز او را می‌بینم. حالش خوب است. همان حوالی خانه‌اش وقت می‌گذراند و با دمپایی در اطراف قدم می‌زند. این هم بخشی از زندگی است. حق دارد که زندگی آرامی داشته باشد. کاملاً درکش می‌کنم. او چند سالی از من بزرگ‌تر است، اما شرایطش را می‌فهمم.» داگلاس ۸۲ سال دارد و نیکلسون ۸۹ ساله است.

کمی آرامش برای مرد ناآرام

این دو بازیگر هرگز در هیچ فیلمی هم‌بازی نشده‌اند، اما داگلاس تهیه‌کنندگی فیلم «دیوانه از قفس پرید» محصول سال ۱۹۷۵ را بر عهده داشت که نیکلسون در آن نقش رندل مک‌مورفی را بازی می‌کرد. این اثر نامزد دریافت ۹ جایزه اسکار شد و پنج جایزه از جمله اسکار بهترین بازیگر مرد برای نیکلسون و بهترین فیلم را به دست آورد.

نیکلسون هرگز به‌طور رسمی بازنشستگی خود را اعلام نکرده است، اما این بازیگر برنده اسکار از زمان بازی در فیلم «از کجا می‌دانی» در سال ۲۰۱۰ تاکنون در هیچ فیلمی ظاهر نشده است. همچنین به‌ندرت عکسی از او منتشر می‌شود؛ هرچند دخترش، لورین، در ماه آوریل و به مناسبت تولد او عکسی از این بازیگر منتشر کرد.

این عکس که در استوری اینستاگرام لورین منتشر شد، نیکلسون را در حالی نشان می‌داد که کنار جونی میچل نشسته، لبخند بر لب دارد و دست می‌زند. لورین مشخص نکرد که عکس چه زمانی گرفته شده و تنها عبارت «۸۹ سال!» را روی آن نوشت. او پیش‌تر نیز عکسی از جک جوان‌تر با پیراهنی با آرم کوکاکولا منتشر کرده و روی آن نوشته بود: «۸۹؟»

آخرین حضور عمومی نیکلسون به برنامه ویژه تلویزیونی پنجاهمین سالگرد «پخش زنده شنبه‌شب» در شبکه ان‌بی‌سی، در فوریه ۲۰۲۵، بازمی‌گردد؛ مراسمی که او به همراه دخترش در آن شرکت کرد.

نمود معاصر همفری بوگارت

دیوید تامسون در ویراست ششم کتاب «فرهنگ‌نامه جدید زندگی‌نامه‌ای سینما» در مدخل جک نیکلسون درباره این اسطوره بازیگری سینما می‌نویسد: «راز جذابیت نیکلسون در طفره‌روی‌های شیرین و دلنشین او نهفته است. در کنار این ویژگی، او تسلط ظریفی هم بر ظاهر خود دارد؛ به‌طوری‌که در هر فیلم چهره‌اش اندکی متفاوت به نظر می‌رسد، هرچند همان نیکلسون شوخ‌طبع، تلخ‌وشیرین و رازآمیز باقی می‌ماند. چهره‌اش جذاب و شوخ‌طبع، اما در عین حال بدبین است؛ چهره مردی که از خنداندن دیگران لذت می‌برد، اما برای صبح‌های سردی هم آمادگی دارد که در آن‌ها نامزد باردارش را در پمپ‌بنزین قال می‌گذارد و درمانده و سرگردان با اتواستاپ راهی آلاسکا می‌شود.

از نظر سینمایی، نیکلسون جذاب‌ترین نمود معاصرِ میراث هامفری بوگارتِ «سیرای مرتفع» و «کازابلانکا» است؛ با این تفاوت که او نه سن‌وسالش را پنهان می‌کند، نه طاس‌شدنِ روزافزونش را و نه ضعف‌هایی را که با سرسختیِ آزاردهنده‌ای در وجودش ریشه دوانده‌اند.

کارنامه حرفه‌ای او خود نمونه‌ای از سرپیچی از قواعد و هنجارهاست. او هرگز حاضر نبوده در قالبی مشخص جا بگیرد؛ هم خیال‌پرداز و آرمان‌گراست و هم سرخورده و دل‌زده. همچنین او به تنه درختی می‌ماند که استعدادهای نامتعارف گرداگردش جمع شده‌اند؛ کارآفرینی آرام و بی‌ادعا که تاکنون در مقام بازیگر، نویسنده و کارگردان فعالیت کرده است.»

باکس

اهمیت «جک» بودن

دیوید تامسون در جایی دیگر از این مدخل نوشته: «وقتی در مراسم اسکار سال ۱۹۹۳ نوبت به معرفی برنده جایزه بهترین فیلم رسید، فقط کافی بود بیلی کریستال، مجری مراسم، بگوید «جک» تا همه بدانند چه کسی قرار است روی صحنه بیاید. «جک» بودن باید فشار روانی عظیمی داشته باشد و نشانه‌هایی از دل‌زدگی، سردرگمی و تردید، در کنار آثار افزایش سن، در او دیده می‌شود. بازیگری‌اش فراز و فرود دارد؛ انگار گاهی حوصله‌اش سر می‌رود یا صرفاً می‌خواهد ببیند تا کجا می‌تواند پیش برود و از قواعد تخطی کند.»